MANİFESTO / KURULUŞ NOTU — v1.0 CANLI BELGE
Dmoz.org editörlüğünden bu yana · 2005 → 2026
HAYALİMİZ
dünyanın en iyi tasarımı, bir Türkçe siteden.
- HIZ · CrUX p75 · gerçek kullanıcı
- 92
- RENK · Hasler-Süsstrunk · CIELAB
- 74
- TASARIM · özgün denetim motoru
- 88
Dünyanın en iyi tasarımı, bir Türkçe siteden çıkacak. Biz bu cümlenin arkasında durmak için kurulmuş bir derecelendirme kuruluşuyuz. Bir reklam değil, bir denetim raporuyuz: ölçeriz, gösteririz, arkasında dururuz. Ölçtüğümüz üç şey var — hız, renk, tasarım. Konuştuğumuz tek dil sayılar; kaynağımız akademik makaleler. Bu sayfa bizim ilk raporumuz: kendimizin raporu.
- YÖNTEM
- → 18 kategori
- KAYNAK
- → Google CrUX + PageSpeed
- ÖLÇEK
- → 0–100
BÖLÜM I / KİMLİĞİMİZ
Bir derecelendirme kuruluşuyuz. Hepsi bu.
Biz dijital ajansların işlerini değerlendiriyoruz — ama bir vitrin gibi değil, bir laboratuvar gibi. Pazarlama cümlelerini, ödül duvarlarını, müşteri övgülerini bir kenara bırakıyoruz. Tek baktığımız şey ürünün kendisi: sitenin ta kendisi. Yüklenirken ne kadar bekletiyor, gözü nasıl karşılıyor, eline nasıl oturuyor.
Yaklaşımımız akademik. Yani şeffaf, tekrarlanabilir ve kaynaklı. Bir siteye verdiğimiz her not, nereden geldiğini gösterebildiğimiz bir ölçümdür. Beğeni değil, kanıt. Çünkü bir ajansın gerçek karnesi, anlattığı hikâyede değil, teslim ettiği üründe yazılıdır.
Ürünün kendisini ölçeriz — söylenenleri değil.
BÖLÜM II / ÜÇ TEMEL
Üç temel. Üç ölçü. Tek bir dürüstlük.
Her şeyi ölçmeye çalışmıyoruz; doğru üç şeyi ölçüyoruz. Bir sitenin kullanıcıya ne hissettirdiği, çoğunlukla üç eksende toplanır: ne kadar hızlı, ne kadar canlı, ne kadar özenli.
HIZ
Google Chrome'un gerçek kullanıcı verisiyle (CrUX) ve PageSpeedölçümleriyle. Tahmin değil, sahadan gelen nabız.
¹ Google CrUX / PageSpeedRENK
Rengi bir zevk meselesi olmaktan çıkarıp ölçülebilir kılan akademik yöntemlerle — örneğin Hasler-Süsstrunk renk canlılığı metriğiyle.
² Hasler & Süsstrunk, 2003TASARIM
Kendi geliştirdiğimiz, sitenin tasarım ögelerini boyut boyut inceleyen özgün bir denetim motoruyla.
³ 1st özgün denetim motoruÜçü birden bir siteyi anlatır. Hiçbiri tek başına yeterli değildir.
Doğru üç şeyi ölçmek, her şeyi ölçmeye çalışmaktan dürüsttür.
BÖLÜM III / HIZ
Hız bir teknik detay değil, bir karnedir.
Hızı laboratuvar koşullarında değil, gerçek kullanıcıların cihazlarında ölçüyoruz. Google'ın CrUX veri tabanı, son 28 günde siteyi gerçekten ziyaret eden insanların deneyimini p75 yüzdelik diliminde toplar: yani kullanıcıların dörtte üçünün gördüğü en kötü an bile bu kadar iyi. LCP, INP, TTFB — sayfanın açılması, ilk dokunuşa cevabı, sunucunun ilk nefesi.
Ve burada zor ama adil bir şey söylüyoruz: bir SEO ajansının müşteri sitesi, gerçek kullanıcı için yavaşsa, bu o ajans için zayıf bir nottur. İddia ne olursa olsun, kullanıcının beklediği saniyeler yalan söylemez. Hız, bir vaadin tutulup tutulmadığının en sessiz kanıtıdır.
Bir SEO ajansının yavaş müşteri sitesi, o ajans için zayıf bir nottur.
BÖLÜM IV / RENK
Renk, ölçülebilir bir duygudur.
- L* 96 a* 0 b* 2
- L* 87 a* 1 b* 8
- L* 76 a* 4 b* 22
- L* 67 a* 14 b* 38
- L* 60 a* 30 b* 48
- L* 54 a* 48 b* 52
- L* 49 a* 68 b* 53Hasler-Süsstrunk colorfulness ↑
Çoğu kişi rengin sadece hissedilebileceğini, sayılamayacağını sanır. Hasler ve Süsstrunk bunun böyle olmadığını gösterdi: bir görüntünün ne kadar canlı olduğu, CIELAB renk uzayındaki dağılımıyla tek bir sayıya — colorfulness metriğine — indirgenebilir.
Biz de bir sitenin paletini soğuk bir gri sessizlikten sıcak bir doygunluğa kadar bu ölçekte okuyoruz. Nötr bir başlangıçtan, son swatch'ın canlandığı o ana kadar. Renk, ekranın ruh halidir; ve ruh halinin bile bir ölçüsü vardır.
BÖLÜM V / TASARIM ÖGELERİ
Tasarımı ölçmek için kendi aletimizi yaptık.
Hız ve renk için dünyanın kabul ettiği ölçüler vardı. Tasarımın bütünü için hazır bir cetvel yoktu — biz de kendimiz yaptık. Tipografik ölçek oranından buton hedeflerinin Fitts Yasası'na uygunluğuna, boşluk ritminden Gestalt tutarlılığına kadar sekiz boyutta sitenin tasarım ögelerini inceleyen özgün bir denetim motoru.
Bunun bir icat olduğunu açıkça söylüyoruz. Her icat gibi kusursuz değil; olgunlaşıyor. Ama her ölçümü açık, her notu izlenebilir. Mükemmel olduğunu iddia etmiyoruz — dürüst olduğunu iddia ediyoruz.
Bu bir icat. Mükemmel değil — ama dürüst ve olgunlaşıyor.
BÖLÜM VI / DÜRÜSTLÜK BEYANI
Bir eksiklik, ölmemiş bir hayaldir.
Bu projede eksiklikler olabilir. Bunu saklamıyoruz, açıkça kabul ediyoruz — ve arkasında duruyoruz. Çünkü bir eksiği görmek, onu giderme yolunun başıdır.
Her gün biraz daha iyileştiriyoruz. Bize ulaşan her dönüş, her itiraz, her öneri bu işi büyütüyor.
Dönüşleriniz bizim için değerlidir.
BÖLÜM VII / KÖKEN — 2005
O küçük sihri 2005'ten beri tanıyoruz.
Bu işin köklerinde uzun bir alışkanlık var: 2005'te Dmoz.org editörlüğünden bu yana, bir siteyi bir başkasından ayıran o küçük dokunuşları izliyoruz. Doğru bir boşluk, yerinde bir geçiş, bir detayda gösterilen özen — işte o küçük sihir.
Bu yıllar bize tek bir şeyi öğretti: başarının kısa bir tarifi yoktur. Sabırla, dürüstlükle ve dışarıdan gelen seslere kulak vererek birikir. Bugün bir icadı geliştiriyoruz; ve hâlâ en çok, gelen öneri ve eleştirilere değer veriyoruz.
Başarının kısa bir tarifi yoktur.
BÖLÜM VIII / DURUŞUMUZ
Sahte yorumlara inanmayız.
Clutch.co gibi portalların düştüğü tuzağa biz düşmüyoruz: satın alınabilen, yönlendirilebilen, sahteleştirilebilen kullanıcı yorumları. Bir notun arkasında ölçülebilir bir kanıt yoksa, o not güven değil gürültüdür.
Bu yüzden net bir sınır çizdik: topluluk derecelendirmesini, akademik makalelere dayanan puanlamaya KATMADIK. Onu ayrı, şeffaf bir bilgi notu olarak tutuyoruz. Akademik puan başka, topluluğun sesi başka; ikisi asla karışmaz. Ve burada hiçbir zaman kullanıcı yorumu açılmayacak. Hedefimiz, icat ettiğimiz bu denetim motorunu en üst seviyeye taşıyıp evrensel bir ölçü hâline getirmek.
Topluluğun sesini akademik puana KATMADIK — ayrı tuttuk, çünkü kanıt ödünç verilmez.
BÖLÜM IX / YÖNTEM
18 kategori. Tek bir mantık: gerçek dereceyi göster.
Dijital ajansların işlerini, referans sitelerinden yola çıkarak 18 ayrı kategoride derecelendiriyoruz. Mantık basit ve adil: bir sitenin SEO değerlerini analiz edip ajansın SEO karnesine yazıyoruz; tüm web deneyimi puanlarının ortalamasını ise Web Tasarım karnesine.
- SEO
- → SEO ajansı
- Web deneyimi ortalaması
- → Web Tasarım ajansı
Böylece "biz süper ajansız" diyen bir ajansın gerçek derecesini, anlattığı değil teslim ettiği işten okuyabiliyorsunuz. Karne ürünün üzerinde yazar; biz sadece okunur kılıyoruz.
Karne, anlattığınız işte değil — teslim ettiğiniz üründe yazar.
HAYAL
DÜNYANINENİYİTASARIMITÜRKÇEBİRSİTEDENÇIKACAK.
Bir ülkenin tasarım dili, ölçülmeye başladığı gün yükselir.
HIZ, RENK ve TASARIM bir araya geldiğinde bu cümle bir temenni olmaktan çıkar, bir hedefe dönüşür. Biz o hedefi ölçecek cetveli kurduk. Geri kalanı, ölçülmeyi göze alan herkesin işi.
KAPANIŞ
Dünyanın en iyi tasarımı bir Türkçe siteden çıkacak. Bu sayfayı bir vaat gibi değil, bir yemin gibi mühürlüyoruz.
İSTANBUL · 2026
Bu icat olgunlaşıyor; biz de onunla birlikte.